Küreselleşmenin doruk noktasına çıktığı günümüzde, para getiren,sponsor çeken spor branşları hep ön plandadır.Bir ülkede ilgi hangi spor dalına ise o spor dalı gelişir ve pazar payı artar.Türkiye’de futbol kendiliğinden büyümüş ve reklamını yapmış bir spor dalıdır.Yani ekstra çabalar sarfedilmemiştir.Bu nedenden ötürü futbol sektörünün her ayrıntısına özen gösterilmektedir.Türkiye olarak gösterdiğimiz özen tartışılır.Bunun haricinde siz atletizm gibi bir spor dalını geliştirmek istiyorsanız veya doğru gitmeyen işlerin düzelmesini istiyorsanız, bu konuyla ilgili özel çaba harcamanız gerekmektedir.Çocuklarımızı küçük yaşlarında atletizme teşvik etmek başlangıç için en iyi çözümdür.Doğru insanların bu noktada uğraş vermesi gerekmekte,gençlerimize atletizmde de bir gelecek olduğunu göstermeleri gerekmektedir.İşte tam bu noktada yöneticiler,bu işin erbapları önem kazanıyor.Atletizme gönül vermiş,emek sarfetmiş,bu spor dalında başarılar elde etmiş insanların yöneticilik kademesine getirilmesi,sorumluluk verilmesi ve elbette verecekleri uğraşın karşılığının verilmesi gerekmektedir.Devletimizin çıkartabileceği basit yasa tasarılarıylada,finansal anlamdaki sıkıntılar çözülebilir.Futbol endüstrisinde dönen paraların beşte biri atletizm için harcansa eminimki elde edilen sonuçlar çok daha iyi olacaktır.Göz önünde olmayan, ilgi görmeyen bir spor dalından istikrarlı başarılar beklemek hayal kurmaktan farksız olur.Ya 10 yılda bir gelen altın madalyaya razı olacağız, ya da Amerikada ki sistemi Türkiye’de uygulamaya başlayıp yakın zamanda meyvelerini toplayacağız.Şuan birçok dünya ve avrupa şampiyonu ünvanlı sporcumuz yoksulluktan kırılıyor.Düşünün ki beden eğitimi öğretmeni olabilmek için devletin kapısını aşındırıyorlar.Sistemin çarpıklığının en basit örneği bu olsa gerek…

Yıllardan beri her olimpiyatta, her dünya atletizm şampiyonasında aklıma hep şu soru geliyor. Acaba bu organizasyonlar Türkiye’de düzenlense bunları izlemeye statlara,salonlara ve tenis kortlarına kaç kişi gider? Herhalde futbol(ki bu günlerde olimpiyatlardan çıkarılması gündemde),basketbol,voleybol gibi majör sporlar ve 100 m ve genelde dışarıdan ithal ettiğimiz bir atletimizin yarışları dışında pek ilgi gösterilmez gibi geliyor bana. Belki de yıllarca böyle büyük bir organizasyonu ülkemizde düzenleyememizin sebeplerinden biri de uluslar arası atletizm federasyonunun bu ışığı bizde görmemesinden olabilir.(Tabi stat,salon ve kort gibi teknik yetersizlikler de dahil).

Türkiye’de atletizme verilen değere gelince. Şu kadarını söylebiliriz bugün Türkiye’de dünyadaki birçok ligin futbol maçları veya bu maçların özetlerini yayınlamak için kanallarımız para dökmektedir. Oysa aynı iş atletizme gelince bugüne kadar TRT ve Ntvspor dışında (birde hakkını yemeyelim Fenerbahçe Tv kendi sporcularının yarıştığı yarışları yayınlamakta) bu işe el atan fazla kimse göremedim maalesef. Ülkemizdeki çoğu spor yazarı da dahil atletizme meraklı insanlar dışında atletizm organizasyıonlarının, Türkiye Atletizm Şampiyonası’nın ne zaman olduğunu bilen kaç insan vardır acaba ? Ya da bir çırpıda Usain Bolt, Elena Isinbeava ve Elvan Abeylegesse gibi ünlü ve tanınmış atletler dışında 5 atlet ismi sayabilecek insan sayısı kaçtır? Türkiye’de ilköğretim-lise çağında yaklaşık 14 milyon öğrenciden kaç tanesi atletizme yönlendiriliyor ya da bir başka ifadeyle Türkiye Atletizm Federasyonu ve Milli Eğitim Bakanlığı acaba bu konuda hiç bir çalışmada bulunmakta mıdır? Federasyonun bakanlığa bu konuda hiç önerisi olmuş mudur? Haftada iki saat olan Beden Eğitimi derslerinde kaç öğrenci atletizm konusunda eğitiliyor ya da askeri disiplin hareketleri olan tek sıra halinde dizilmek ve uygun adım marş, sağa dön,sola dön gibi kavramları öğreten beden öğretmenlerinin kaçı atletizm ile profesyonel veya amatör anlamda ilgilenmektedir?

Yukarıda sorduğum soruların cevapları maalesef atletizmde neden ilerliyemediğimizin sebeplerini açıklar nitelikte olacağı kanısındayım. Ama birde Mert Aydın’ın bahsettiği yönetim ve idare kısmı var ki orası da vahim bir durumda. Zaten bir büyük şampiyonada madalya alacak atlet sayımız bir elin parmaklarını geçemeyecek kadar az, bir de bu atletlerin boşverilmişliği işi daha da bir çıkmaza sokuyor. Eşref Apak gibi bir değerin antreman sahası bulamayıp, bulduğu boş bir arazide eğitmensiz yaptığı çalışmalar hala içimizi acıtır. Eğer Eşref Apak olimpiyat madalyası aldıktan sonra bu kadar düşüş yaşamışsa bunun sorumlusu ona hak ettiği değeri vermeyip kendi başına ayakta durmasını bekleyenlerdir. Orta mesafede Türkiye ve dünyada gelmiş geçmiş en iyi atletlerden biri olmaya aday Süreyya Ayhan’ın(bir dönem TV ekranlarında küçük kızların idolü olarak gösteriliyordu) bugün esamesinin okunmaması da federasyon ve basın gibi önemli kuruluşların yeterli ve gerekli desteği gösterememesinden değildir de nedir? Atletlerin iyi ve gerekli bir antreman sahası olmaması, yeterli ve gerekli anlamda profesyonel destek alamaması ve maalesef basınımızın bir sosyetik şarkıcı kadar bile atletlere ilgi ve destek göstermemesi daha nice sporcumuzun eriyip gitmesine yol açacak. Nevin Yanıt, Halil Akkuş ve diğer sprocularımızı da maalesef bu sıkıntılar bekliyor ve çoğu da zaten bu sıkıntılarından kurtulamadığı için yarışlara tam olarak konsantre hazırlandıklarını sanmıyorum. Enka, Fenerbahçe ve birkaç kulüp dışında atletizme yatırım yapan bir kuruluş ve spor kulübünün olmaması da içler acısı ve vahim bir durumdur.

Eğer bu sistem ve anlayış devam ederse kimse kalkıpta Türkiye’den olimpiyatlarda ve diğer şampiyonalarda onlarca madalya beklemesin. Eğer atletizm ile anılan bir ülke olmak istiyorsak eğtim sistemi,spora bakış sistemimiz ve yönetim sistemi dahil birçok şeyleri değiştirmek gerek. Yoksa ne kadar profesyonel yöneticiler gelirse gelsin sonuç değişmeyecek.

Peki bu kültürel mirasın ortağı olmayan diğer ülkeler (Çin gibi) nasıl başarılı oluyor? İşte burada da küreselleşmenin büyük payı olduğunu görüyoruz. Yavaş yavaş uluslar arası kültürel sınırlar kalkmaya başladı. Batı diye adlandırılan (ABD, Avrupa ülkeleri, japonya vs.) ülkelerin bu en büyük pazarı hedef almasıyla da kültürel etkileşim hız kazandı ve Çin’in elindeki “hazinenin” farkına varmasına neden oldu.

Özellikle son Dünya Şampiyonası’na damgasını vuran Jamaika gibi Afrika ülkeleri de sömürge dönemi ve sonrasında zaten bu kültürlerle iç içe.

Kısacası bu konudaki profesyönellik-amatörlük, başarılılık-başarısızlık gibi durumların belirleyicisini sadece yönetimsel yapılarda aramak yüzeysel kalır. Bu konunun tartışmasını daha derinlerde yapmak daha dipten ve daha kalıcı çözümler getirecektir. Elbette küreselleşmenin kaçınılmaz sonucu olarak ülkemiz de belli ekollerden etkilenerek çözümler bulacak ve belki de başarılı olacaktır, fakat daha geniş bir çapta tartışılır ve yorumlanırsa bu tip konular kendi ekolümüzü ve profesyönellik anlayışımızı geliştirme yolunda ciddi bir aşama kaydetmiş oluruz.

Böylece ülke şampiyonalarında kum havuzuna atlamaktan korkan atlayıcılar, kötü pist sonucunda 4 kişinin tamamlayabildiği (diğer tüm yarışmacılar düştü) orta mesafe koşuları ve bunlar gibi pek çok olay da tarihe karışır ve torunlarımızın belki de onların torunlarının gülerek anacakları olaylar haline dönüşür.

Yer Bursa, Ankaradaki yarışlarda herşeye rağmen başarılı sayılıp yokluk içinde 1. lige çıktık ve süper lige çıkma mücadelesi yapıyoruz. Yine sırıkla atlayacağım fakat bu sefer kendimi olumsuz şartlara göre hazırlamışım. Bu kez o demirle daha yükseğe atlayacağım diye kendimi gaza getiriyorum. Yarış zamanı geliyor ve bir şok daha yaşıyoruz. Bu kez beğenmediğimiz bükülemeyen demir sırık bile yok, veremeyiz diyorlar. Neyseki yıllardır atletizm sporunun içinde olan antrenörlerimiz devreye giriyor ve yetkililerden sırık sözü alıyoruz. Dört gözle ısınabilmek için sırığı beklerken, uzaklardan birisinin sırığı getirdiği görülüyor. Aman Allahım bu gerçek sırık diye sevinmeden edemiyorum, ta ki sırık yanıma gelene kadar. Sırığı suratsız bir şekilde veriyorlar ve söyledikleri cümle bir kez daha şoka uğramama neden oluyor. Sırık incecik ve küçük bir kız çocuğunu taşıyabilecek kapasitede ve benim 80 kiloluk cüssemi kaldırmasına imkan yok gibi görünüyor. Yetkili kişinin söylediği cümleyi mi merak ettiniz? ” Bükme kırılır.”

Son yıllarda Türk atletizminde devşirme sporcularımız haricinde bir başarı elde edemiyoruz. Osakadaki dünya atletizm turnuvasında sadece bir gümüş madalya almıştık. Onuda ülkemize etiyopyalı milli sporcumuz Elvan Abeylegesse kazandırmıştı.

Berlin atletizm olimpiyatlarında da değişen bir şey olmadı. Bu yarışmada da güney afrikalı milli sporcumuz Karin Melis Mey bronz madalya aldı.

Ülus olarak kendi evlatlarımızdan neden faydalanamıyoruz anlam veremiyorum. Koskoca 75 milyonluk bir ülkeden sadece 9 yarışmacıyla turnuvaya katılmak utanç verci bir durum.

5 milyon nüfuslu Finlandiya 20 sporcuyla, 8 milyonluk Bulgaristan 13 sporcuyla, gene 8 milyon nüfuslu İsviçre 11 sporcuyla, 11 milyonluk Yunanistan 21 sporcuyla, 10 milyonluk Portekiz 30 sporcuyla. 10 milyon nüfuslu Belçika 17 sporcuyla turnuvaya katılmış. Hem bizden kat kat az sayıda nüfusa sahipler, hemde bizden misli sayıda sporcularla organizasyona iştirak etmişler. Nüfusları bize yakın ve bizden daha fazla olan ülkelerin 50+ sayıda yarışmacıyla Berlinde yer aldıklarını saymıyorum bile.

Turnuvadaki Ülkemiz adına yaşanan bir başka skandal ise uzman bir akedemisyen ve doktorumuzun bulunmamasıydı.

Elvan’ın sakatlık anından sonra etrafta doktor aranması içler acısı bir durumdu.

Biz ülke olarak hangi spor dalında profesyonel olduk ki ?

Olimpiyat stadının dağ başına yapılmaması gerektiğini, seyircinin oraya gitmeyeceğini akıl eden bir kişi bile yokmuydu bu ülkede ?

Futbol federasyonuna, basketbol federasyonundan bir görevlinin atama yapıldığı bir Ulusun evlatlarıyız !

Atletizmde tek altın madalya umudu taşıyan sporcusuna 2 aylık kampı esirgeyen bir zihniyetle nereye varılırki ?

Süreyya Ayhan, Eşref Apak gibi başarılı sporcuları kendi başına bırakmak hangi vizyonun eseridir ?

Ülkemizde spor branşlarındaki yetkisel görevlerde bulunanlara bir bakın; çoğu siyasi partilerin adamı. Spordan yakından uzaktan ilgisi olmayanlar o koltuklara oturtulmuş.

İşte en son Elvan örneği; bu sporcunun bünyesinin çok kırılgan, fizik yapısının sakatlanmya çok müsait olduğunu ve ona özel program ve kamp olanakları verilmesinin gerektiğini bilen bir spor adamı yokmuydu ?

Elvan 2 aylık kamp istemiş ama bu isteği reddedilmiş. Böylesine büyük şampiyonalara hazırlanmak yoğun psikolojik adaptasyon ister. Sen Elvan’ın psikolojisini boz, sonrada başarı bekle…

Ve üstelik profesyonelliğin zerresine muhtaç durumdayken, sen kalk olimpiyatlara talip ol !

Senin elinde turnuvaya götüreceğin sporcu yok. Senin elinde patlayan bir olimpiyat stadı var. Ve yenileri buna eklenecek. Daha sonrası o arenalar boşluğa, sessizliğe terkedilecek.

O devasa yapıların içini nasıl dolduracaksın ? Kaliteli sporcu adedin yok denecek kadar az ! Zaten futboldan başka bir spor benimseyemeyen çoğunluğa , alternatif branşları nasıl sevdireceksin. Tribünlere nasıl kendi halkını çekeceksin ?

Ben hiç umutlu değilim malesef.

Bu zihniyetle mi olimpiyatlara talip olacağız ?